Speculation and Deduction: hevokên cure, xebatên pratîkî, test û mînak

Speculation and Deduction bikarin

گومان و دەرهێنان بەکاردێت کاتێک کە گومان دەکەین و دەرهێنان دروست دەکەین لەسەر بنەمای ئەوەی دەیزانین، دەیبینین، یان دەبیستین. بە شێوەکردارە مۆدالەکان، دەتوانین بڵێین کە نزیکەی دڵنیاین، کە شتێک ئەگەرداری هەیە، کە شتێک ناممکینە، یان کە چاوەڕێی شتێک دەکەین.

She looks exhausted. She must be working too hard.
دیارە زۆر ماندووە. دەبێت زۆر کار بکات.
He may have missed the train.
لەوانەیە ترێنەکەی لەدەست داوە.
They can’t be at home. All the lights are off.
ناتوانن لە ماڵەوە بن. هەموو چراغەکان کوژاونەتەوە.
The parcel should arrive tomorrow.
پارسێڵەکە دەبێت سبەی بگەیەنێت.

Speculation and Deduction Form

لە بابەتەدا، زۆرجار بەکاردەهێنرێت کارە یارمەتیدەرە جیاوازەکان بە پێی ئاستی دڵنیایی و ئەوەی ئاخۆ باس لە ئێستا دەکەین، پرۆسەیەکی بەردەوام، یان ڕابردوو. بۆ کردارێکی تەواوبووی ڕابردوو، بە شێوەیەکی گشتی have + V3 بەکاردەهێنین، و بۆ پرۆسەیەک کە لەم دەوروبەرەدا ڕوودەدات، be + Ving بەکاردەهێنین.

must + V1 / be + Ving
may / might / could + V1 / be + Ving
can’t + V1 / be + Ving
must / may / might / could / can’t / couldn’t + have + V3
should / ought to + V1
should / ought to + have + V3

She must know the answer.
ئەو دەبێت وەڵامەکە بزانێت.
They might be waiting outside.
لە دەرەوە لەوانەیە چاوەڕێ بکەن۔
He can’t have forgotten your birthday.
نەبێت ڕۆژی لەدایکبوونت لەبیر چووبێت.
The meeting should start soon.
کۆبوونەوەکە دەبێت بەزوویی دەست پێ بکات.

Speculation and Deduction Qayda

  • دەبێت بۆ هەڵسەنگاندنێکی بەهێز بەکاردێت: ئێمە نزیکەی دڵنیاین کە شتێک ڕاستە. ئەمە ڕاستییەکی ١٠٠٪ نییە، بەڵام دەرئەنجامێکی زۆر دڵنیابوونە.
    She has been studying all day. She must be tired.
    ئه‌و هه‌موو ڕۆژه‌که‌ خوێندنه‌وه‌ ده‌کات. ده‌بێت ماندوو بێت.
    Kate doesn’t have her car today. She must have rented one.
    کەیت ئەمڕۆ ئۆتۆمبێلەکەی نییە. دەبێت یەکێکی کرێ گرتبێت.
  • May، might و could کاتێک بەکاردێن کە شتێک ئەمکانپەذیر بێت، بەڵام ئێمە دڵنیانین. زۆرجار، واتای may و might زۆر لە یەک نزیکن، و couldیش زۆرجار ئەمکانیش دەربڕێت.
    The noise may be coming from the neighbours.
    دەنگەکە لەوانەیە لەلایەن دراوسێکانەوە بێت.
    He might have left already.
    لەوانەیە پێشتر ڕۆیشتبێت.
  • ناتوانێت و ناتوانی کاتێک بەکاردێن کە وای دەزانین شتێک مەحاڵە یان کاتێک بێباوەڕییەکی بەهێز یان سەرسوڕمان پیشان دەدەین.
    You can’t be serious!
    نابێت تۆ بەڕاستی وا بیت!
    Hannah couldn’t have said that. It doesn’t sound like her.
    هەنا نەیدەوتو. وەک ئەو ناچێت.
  • ئەگەر باس لە شتێک بکەین کە ئێستا وەک پرۆسەیەک ڕوودەدات، زۆرجار be + Ving لە دوای کاری یاریدەدەری مۆدال بەکاردەهێنین.
    Amanda might be doing the washing up.
    ئەمەندا ڕەنگە قاپ و قاشقەکان بشوات.
    He must be talking to the manager right now.
    ئەو دەبێت ئێستا لەگەڵ بەڕێوەبەرەکە قسە بکات.
  • ئەگەر ئەو ئەنجامدانە ئاماژە بۆ کردارێکی تەواوبوو لە ڕابردوودا بکات، بە زۆری بەکاردەهێنین have + V3.
    ✅ She must have forgotten the keys.
    ✅ They might have taken a taxi.
    ✅ He can’t have seen the message.
  • Should و ought to لەم بابەتەدا زۆرجار چاوەڕوانی دەربڕن: پێمان وایە شتێک بە ئەگەری زۆر ڕاستە یان چاوەڕوان دەکرا ڕوو بدات.
    The train should be here by now.
    پێویست بوو شەمەندەفەر تا ئێستا لێرە بێت.
    They should have told him about the change.
    پێویست بوو پێیان بڵێن دەربارەی گۆڕانکارییەکە.
  • بۆ ئیمکانێکی نەرێنی لاواز، ئێمە may not و might not بەکاردێنین. شێوەی couldn’t بە زۆری ناممکینی دەردەبڕێت، نەک تەنها ئیمکانێکی لاواز.
    ✅ There might not be enough food for everyone.
    ❌ There couldn’t be enough food for everyone. (if you only mean “maybe not”)
  • لەگەڵ کرداری شێوازییەکاندا، گومانیش دەتوانرێت بە وشەکانی دیکەش دەرببرێت: گەرەکە ئەوەیە، گەرەکی نییە، بەدڵنیاییەوە، بە گومانەوە، و بە تەواوی.
    She is likely to forget about the meeting.
    لەوانەیە ئەو ژنە بیر لە کۆبوونەوەکە بکاتەوە.
    That mistake was bound to happen sooner or later.
    ئەو هەڵەیە ناچار بوو زوو یان درەنگ ڕووبدات.

Speculation and Deduction Neçîrandin

لەو بابەتەدا، شێوە نەرێنییەکان پشت بە مانا دەبەستن. May not / might not = ئەگەری هەیە شتێک نە ڕاست بێت. Can’t / couldn’t = مەحاڵە. Shouldn’t دەتوانێت چاوەڕوانییەک دەرببڕێت کە شتێک بە ئەگەری زۆر ڕاست نییە.

may not / might not + V1
can’t + V1 / be + Ving
can’t / couldn’t + have + V3
shouldn’t + V1 / have + V3

He may not know the address.
لەوانەیە ناونیشانەکە نەزانێت.
They can’t be waiting outside in this weather.
ئەوان ناتوانن لە دەرەوە لەم کەشوھەوايەدا چاوەڕێ بکەن.
She couldn’t have taken your bag by mistake.
نەدەبووە کە بە هەڵە جانتاکەت بردبێت.
The repair shouldn’t take much longer.
چاککردنەکە نابێت زۆر درێژتر بخایەنێت.

Speculation and Deduction Pirsên

لە پرسیارەکانی سەبارەت بە گومان، زۆرجار could، might، should، و شێوازەکانی وەک Do you think ...? بەکاردەهێنین. پرسیارە ڕاستەوخۆکان بە mustش ئەگەری هەیە، بەڵام زۆرجار هەستیارتر یان کەمتر بێلایەن دەنگدەدەن.

Could / Might + subject + V1 / be + Ving?
Wh-word + might / could + subject + have + V3?
Should + subject + V1?
Do you think + subject + might / could + V1?

Could she be sleeping?
ئایا لەوانەیە خەوتبێت؟
What might have happened here?
لەوێدا چی ڕەنگە ڕوویدابێت؟
Should they be here by now?
ئایا ئەوان دەبێت تا ئێستا لێرە بووبان؟
Do you think he could have missed the email?
پێت وایە ئەو دەکرێت ئیمەیڵەکەی نەبینیبێت؟

Speculation and Deduction Çewtiyên tipîk

❌ She must to be tired.
✅ She must be tired.
❌ He must has left.
✅ He must have left.
❌ They can’t have went home.
✅ They can’t have gone home.
❌ She mights be busy.
✅ She might be busy.
❌ He mustn’t have forgotten the meeting. (if you mean “that is impossible”)
✅ He can’t have forgotten the meeting.
❌ They should came by now.
✅ They should have come by now.

Speculation and Deduction Devok

She isn’t answering. She might be having a meeting.
ئەو وەڵام نادات. لەوانەیە لە کۆبوونەوەیەکدا بێت.
Look at those wet umbrellas. It must have rained.
سەیری ئەو چەتڕە تەڕانە بکە. دەبێت باران باریبێت.
This key can’t be the right one.
ئەم کلیلە ناتوانێت ئەوەی دروست بێت.
They may have taken the earlier bus.
لەوانەیە ئەوان پاسەکەی پێشتر یان سواری ببوون.
The children are quiet. They must be sleeping.
منداڵەکان بێدەنگن. پێویستە نووستبن.
He could be working from home today.
ئەو دەکرێت ئەمڕۆ لە ماڵەوە کار بکات.
The guests should arrive around eight.
میوانەکان دەبێت نزیکەی کاتژمێر هەشت بگەن.
You can’t have seen Anna there. She is abroad.
تۆ ناتوانیت لەوێ ئەننا بینیبێت. ئەو لە دەرەوەی وڵاتە.
There might not be enough chairs for everyone.
لەوانەیە کورسییەکان بۆ هەمووان بەس نەبن.
Do you think he might know the answer?
دەزانیت ئەو وەڵامەکە بزانێت؟

Speculation and Deduction Mînak

The office is dark, so they must have left already.
ئۆفیسەکە تاریکە، بۆیە دەبێت پێشتر ڕۆیشتبن.
Sarah might be waiting for us downstairs.
سارا لەوانەیە لە خوارەوە چاوەڕێی ئێمە بێت.
That sound could be coming from the kitchen.
ئەو دەنگە ڕەنگە لە چێشتخانەوە بێت.
He can’t be the new intern. He looks much older.
ناتوانێت ئەو خوێندکاری نوێ بێت. زۆر پیرتر دیارە.
The flight should land in about twenty minutes.
فڕۆکەکە دەبێت لە نزیکەی بیست خولەکدا دابەزێت.
She may not have understood what you meant.
لەوانەیە ئەو تێنەگەیشتبێت کە مەبەستت چی بوو.
They could have forgotten to lock the door.
لەوانەیە بیریان چووبێت دەرگاکە داخ نەکەن.
It is unlikely to snow here in April.
لە مانگی نیساندا لێرە زۆر ئەگەر نییە بەفر بباری.
This problem was bound to happen after the update.
ئەم کێشەیە دوای نوێکردنەوەکە حەتمەن ڕوودەدا.
Could he still be driving home?
ئایا هێشتا لە ڕێگایە بۆ ماڵەوە؟

Vê appê de hene xebatên gramera îngilîzî

Tenses

Future Simple Present Simple Present Perfect Present Continuous Past Simple Past Perfect Past Continuous Past Perfect Continuous Present Perfect Continuous Future Continuous Future Perfect Future Perfect Continuous Be going to

Conditionals

Second Conditional First Conditional Third Conditional Zero Conditional

Sentences

Relative Clauses Conjunctions Reported Speech There is / There are There was / There were

Verbs

Used to To be used to To get used to

Modals

Should or Shouldn't May or Might and Infinitive Modal Verbs Can / Can't Speculation and Deduction

Nouns and Articles

Countable and Uncountable Singular and Plural Nouns Uncountable and Plural